Policjant zatrzymuje cię do kontroli i proponuje mandat. Nie zgadzasz się z zarzutem. Co możesz zrobić? Polskie prawo daje kierowcy kilka narzędzi, ale każde ma swoje konsekwencje.
Prawo do odmowy
Mandat karny to propozycja, a nie wyrok. Masz prawo odmówić jego przyjęcia. Funkcjonariusz musi cię wtedy poinformować o skutkach odmowy, a następnie może skierować do sądu wniosek o ukaranie.
- Odmowa nie jest przestępstwem ani wykroczeniem.
- Sprawą zajmie się sąd rejonowy.
- Sąd może wymierzyć karę wyższą niż proponowany mandat.
Ryzyko
W postępowaniu sądowym dochodzą koszty sądowe, a w razie przegranej możesz zapłacić więcej niż proponowana kwota. Odmawiaj, jeśli masz realne argumenty lub dowody.
Dowody, które warto zebrać
Jeśli odmawiasz, od razu zabezpiecz dowody: nagranie z wideorejestratora, zdjęcia oznakowania, dane świadków. Zanotuj godzinę, miejsce i numer służbowy funkcjonariusza.
| Dowód | Dlaczego ważny |
|---|---|
| Nagranie z kamery | obiektywny przebieg zdarzenia |
| Zdjęcia znaków | stan oznakowania w dniu zdarzenia |
| Świadkowie | potwierdzenie twojej wersji |
Uchylenie przyjętego mandatu
Przyjęty mandat można zaskarżyć tylko w wyjątkowej sytuacji: gdy grzywnę nałożono za czyn, który nie jest wykroczeniem. Wniosek składa się do sądu w terminie 7 dni od przyjęcia mandatu. Samo „nie zgadzam się” nie wystarczy.
Punkty karne
Mandat zwykle wiąże się z punktami karnymi. Co do zasady, jeśli naruszenie, przez które przekroczysz 24 punkty, popełnisz od 4 września 2026 r., starosta zobowiąże cię do badania psychologicznego i kursu reedukacyjnego. Przy naruszeniach sprzed tej daty obowiązują dawne zasady, czyli kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W pierwszym roku po uzyskaniu prawa jazdy limit jest niższy i wynosi 20 punktów. W okresie przejściowym praktyka starostw i WORD-ów bywa różna, dlatego w swojej sprawie sprawdź w starostwie, który tryb zostanie zastosowany.
Postępowanie przed sądem
Sąd przesłucha strony i oceni dowody. Możesz złożyć wyjaśnienia, wnioski dowodowe i korzystać z pomocy obrońcy. Wyrok nakazowy wydany na posiedzeniu bez rozprawy można zaskarżyć sprzeciwem w terminie 7 dni od doręczenia.
Ten tekst ma charakter informacyjny i nie zastępuje porady prawnej w konkretnej sprawie.



